Rok 2025 to wyjątkowy czas dla Polski, która objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. Z tej okazji Instytut Adama Mickiewicza, zajmujący się promocją polskiej kultury na świecie, przygotował szeroko zakrojony międzynarodowy program kulturalny, odbywający się pod hasłem „Culture Sparks Unity”. Przez pierwsze półrocze 2025 roku w ponad 20 krajach Europy odbędzie się blisko 100 wydarzeń, prezentujących polską sztukę, design, muzykę, teatr i literaturę.
Kultura jako fundament wspólnej Europy
Program kulturalny polskiej prezydencji to nie tylko promocja polskiej twórczości, ale także budowanie przestrzeni dialogu i wymiany doświadczeń. Jak podkreśliła Marta Cienkowska, podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, kultura stanowi kluczowy element polskiej prezydencji, opierając się na współpracy i solidarności między krajami. Szczególną rolę odgrywają młodzi artyści, których projekty pokazują, jak kreatywność może wpływać na przyszłość Europy.
Wystawa „Solidarność i troska o wspólne zasoby” – polska sztuka, design i grafika w sercu UE
Jednym z głównych wydarzeń programu jest wystawa „Solidarność i troska o wspólne zasoby”, kuratorowana przez Aleksandrę Kędziorek. Ekspozycja pod hasłem „Regeneracja” podkreśla znaczenie troski o wspólne zasoby, odporność i solidarność – zarówno międzyludzką, jak i międzygatunkową. Wystawy będą dostępne od 14 stycznia do 30 czerwca 2025 roku w kluczowych przestrzeniach Rady UE i Parlamentu Europejskiego w Brukseli.
Polska sztuka w europejskim kontekście
Program kulturalny polskiej prezydencji to nie tylko okazja do prezentacji rodzimej twórczości, ale także do wzmocnienia międzynarodowych relacji w świecie sztuki i designu. Polska pokazuje, że kultura może być siłą jednoczącą Europę, inspirując do solidarności i wspólnego działania na rzecz przyszłości.
Czy to właśnie sztuka i design staną się kluczem do budowania silniejszej, bardziej zjednoczonej Europy? Zapewne w sensie politycznym, tak się niestety nie stanie… Jednak w kontekście przmycania pewnej wrażliwości, refleksji i budowania relacji, warto!
Główne instalacje i ekspozycje:
🔹 „We are the Weather” – Alicja Patanowska (Justus Lipsius, Bruksela)
Instalacja, której centralnym motywem jest woda – symbol życia oraz metafora współzależności międzygatunkowej. Patanowska, znana z połączenia ceramiki i eksperymentalnego designu, stworzyła wieloelementową narrację o konieczności współpracy w obliczu globalnych wyzwań.
Instalacja autorstwa Alicji Patanowskiej, polskiej garncarki, artystki wizualnej i projektantki, składa się z trzech komplementarnych elementów, które tworzą narrację o konieczności współpracy i solidarności w obliczu globalnych wyzwań. Fontanny opowiadają o zmianach klimatu z perspektywy wody. Kobaltowe „łapacze na wodę” przypominają, że woda jest bezcennym zasobem, który wymaga wspólnej troski i ochrony. Kompozycja z ceramicznych kafli układa się w wizualną opowieść o jej ograniczonej dostępności. Praca zachęca do refleksji nad wzajemną zależnością, solidarnością i współpracą, wartościami ważnymi w dążeniu do bezpiecznej i zrównoważonej przyszłości Europy.
Tytuł instalacji został zaczerpnięty z książki Jonathana Safrana Foera, We Are the Weather: Saving the Planet Begins at Breakfast (2019).
Alicja Patanowska (ur. 1983) garncarka. artystka wizualna, projektantka i doktorka sztuki, ukończyła Akademię Sztuk Pięknych we Wrocławiu, oraz Royal College of Art w Londynie. Jej prace stanowią część kolekcji sztuki i wzornictwa m.in. Muzeum Narodowego w Krakowie, czy Shanghai Museum of Glass.
🔹 „Underneath the Hard Ground, Soft Ground”– Alicja Biała (Europa, Bruksela)Praca Alicji Białej to nowoczesna interpretacja miedziorytu – jednej z najstarszych technik graficznych. Artystka młodego pokolenia eksploruje temat granic między naturą a człowiekiem, tworząc unikalne doświadczenie wizualne.
Na dwunastu mosiężnych panelach przedstawione zostaną rośliny środkowoeuropejskie o regeneracyjnych właściwościach, których cykle wegetacyjne przypadają na kolejne miesiące roku. W stworzonym przez nie ogrodzie pojawiają się zarysy ludzkich postaci. Kompozycja staje się metaforą harmonii i równowagi w świecie, a lustrzane powierzchnie pracy sprawiają, że odbijający się w niej widzowie mogą poczuć się jej częścią.
Alicja Biała (ur. 1993) to multidyscyplinarna artystka pracująca między Polską, Holandią a Wielką Brytanią, tworząca murale, rzeźby, instalacje architektoniczne, rysunki i akwaforty. Jej prace były prezentowane w galeriach i instytucjach na całym świecie, w tym w The Roberts Institute of Art oraz na Liverpool Biennial w Wielkiej Brytanii, w Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie oraz Galerie Hussenot we Francji. Jest absolwentką The Royal Drawing School i Royal College of Art w Londynie (Wielka Brytania).
🔹 Polska sztuka w Parlamencie Europejskim
Kuratorka Aleksandra Kędziorek wybrała dzieła polskich artystów z kolekcji Parlamentu Europejskiego, uzupełniając je pracami z polskich galerii i prywatnych kolekcji. Ekspozycja podkreśla piękno natury i jej znaczenie w kontekście współczesnych wyzwań. Wśród prezentowanych artystów znajdą się: Roman Artymowski, Alicja Bielawska, Zbigniew Rogalski, Emilia Kina, Zofia Kulik i Tomasz Tatarczyk.
Wystawie sztuki towarzyszyć będzie specjalnie zaprojektowana przez Katarzynę Baumiller przestrzeń wypoczynku i pracy cichej, wykorzystująca najlepsze realizacje współczesnych polskich projektantów.
🔹 Polski design, grafika i ilustracja w siedzibie Rady UE i PE (projekty wnętrz: Katarzyna Baumiller)
Nowoczesna przestrzeń wypoczynku i pracy, zaprojektowana przez Katarzynę Baumiller, prezentuje najlepsze osiągnięcia polskiego designu.
Katarzyna Baumiller – architektka, absolwentka Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, właścicielka pracowni Katarzyna Baumiller Studio. Autorka i współautorka dziesiątek projektów wnętrz prywatnych i komercyjnych, w każdym poszukująca indywidualnego charakteru i niepowtarzalnych koncepcji. W 2024 roku znalazła się na liście AD100, którą opublikował magazyn „Architectural Digest Poland”.
🔹 „Kobiety na Wybory” – sztuka motywująca do działania
Wystawa przygotowana przez Olgę Adamkiewicz i Sylwię Chrabałowską z Fundacji Moc Kobiet (13–17 stycznia 2025, PE) to kolekcja plakatów promujących udział w wyborach. Pokazuje, jak sztuka może stać się narzędziem aktywizmu i społecznej zmiany. Kolekcja plakatów powstała w ramach ogólnopolskiej apolitycznej akcji profrekwencyjnej, a Artystki, które wzięły udział w wydarzeniu, swoją sztuką wsparły ideę aktywnego uczestnictwa w demokratycznych procesach. Kampania została zrealizowana całkowicie pro bono i dotarła do 50% kobiet uczestniczących w wyborach parlamentarnych w 2023 roku w Polsce. Każda praca w tej kolekcji stanowi unikalną interpretację idei obywatelskiego zaangażowania, wykorzystując siłę wizualnego przekazu. Wystawa demonstruje, jak język sztuki może skutecznie przekraczać bariery komunikacyjne i inspirować do działania.